عیب‌یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه – به طور کلی پمپ  به دستگاهی گفته می‌شود که انرژی را از یک منبع خارجی مانند موتور الکتریکی،گرفته و به مایعی که از آن عبور می‌کند، انتقال می‌دهد.

این افزایش انرژی به صورت‌های مختلف مانند:
جابه جایی سیاالت و افزایش فشار مورد استفاده قرار می‌گیرد.

در موتورخانه‌های مرکزی پمپ‌های سیرکولاتور نقش جا به جایی سیال گرم شده توسط دیگ فولادی یا چدنی را دارند.

که در صورت خرابی نیاز به عیب‌یابی و تعمیر پمپ سرکولاتور موتورخانه دارند.

عیب یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه

عیب یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه

موتورپمپ جريانى(سیرکولاتور)

اجزاء اصلى موتور پمپ‌هاى جريانى:

عیب‌یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه نیاز به اطلاعات و دانش لازم در مورد اجزاء آن دارد که به شرح زیر می‌باشد:

1:الکترو موتور

2:پمپ

الکترو پمپ‌های جریانی دارای موتور یک‌فاز یا سه‌فاز می‌باشند و پمپ آنها از نوع سانتری فیوژ (گریز از مرکز ) می‌باشد.

عملکرد پمپ‌های سانتریفوژ تا حدود زیادی بستگی به انتخاب و نصب صحیح آن دارد.

برای حصول اطمینان از حداکثر کارایی پمپ و حداقل نیاز به تعمیر و نگهداری،

انتخاب پمپ باید با ارائه اطلاعات صحیح، از طریق کاتالوگ سازنده صورت گیرد.

بیشتر سازندگان پمپ، دانستنی‌های الزم در خصوص پمپ تولیدی خود را در کاتالوگ و کتابچه راهنما ذکر می‌کنند.

این اطلاعات شامل چگونگی نصب، راه‌اندازی، نگهداری و سرویس و تعمیر پمپ های موتورخانه از پمپ مورد نظر می‌باشد.

در این مبحث منتخبی از اینگونه دانستنی‌ها درباره پمپ‌های سیرکولاتور و هم‌چنین عیوب معمول و روش رفع آن ذکر می‌گردد.

پمپ سیرکولاتور (Pump Circulating)

عیب یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه – پمپ‌های سیرکولاتور از مکانیزم پمپ‌های گریز از مرکز (سانتریفوژ) برای به چرخش در آوردن آب در یک مدار بسته استفاده می‌کنند.

موتور الکتریکی از طریق کوپلینگ یا به صورت مستقیم شفت پمپ را به چرخش در آورده و نیروی گریز از مرکز پروانه باعث سرعت گرفتن آب می‌گردد.

پوسته حلزونی شکل پمپ، سرعت آب خروجی از پروانه را کاهش و فشار آن را افزایش می‌دهد.

دو مشخصه اصلی پمپ ها مقدار فشار (ارتفاع یا هد) هر چه مقدار سرعت چرخش موتور یا تولیدی آنها و نیز حجم آب عبوری از آنها (آب‌دهی یا دبی) است.

عموما قطر پروانه پمپ‌های سیرکوالاتور بیشتر باشد مقدار هد و دبی تولیدی آنها افزایش می‌یابد.

در مدارهای بسته فشار تولیدی پمپ سیرکولاتور فقط صرف غلبه بر تلفات اصطکاکی لوله می‌شود.

و بدین لحاظ عوامل زیر با افزایش تلفات باعث می‌شوند نیاز به پمپ سیرکولاتوری بزرگتر و دارای هد بیشتر به وجود آید:

  1. افزایش زبری لوله
  2. طولانی بودن مدار چرخش
  3. قطر کم لوله‌ها
پمپ سیرکوالتور

پمپ سیرکوالتور

برخی از پمپ‌های سیرکولاتور مورد استفاده در سیستم تأسیسات ساختمان عبارت است از:

  • پمپ چرخش آب گرم در مدار گرمایش ساختمان شوفاژ، گرمایش کف و…
  • پمپ برگشت آب گرم مصرفی ساختمان
  • پمپ فن کویل در سیستم سرمایش یا گرمایش
  • پمپ مدار برج خنک‌کننده
  • پمپ سیرکولاتور مبدل‌ها

دسته‌بندی پمپ‌های سیرکولاتور:

پمپ‌های خطی:

در این نوع پمپ‌ها دهانه ورودی و خروجی رو به روی هم و در راستای خط لوله قرارداشته و بدین لحاظ فضای کمی را به هنگام نصب اشغال می‌کنند.

پمپ‌های با سایز کوچک در تعمیر موتورخانه و شوفاژها می‌توانند توسط لوله‌ها مهار شده باشند.

ولی برای پمپ‌های بزرگ که وزن سنگینی دارند تکیه‌گاهی روی زمین تعبیه می‌شود.

پمپ‌های زمینی:

در این مدل از پمپ‌ها مکش پمپ از انتها انجام شده و دهانه ورودی رو به بالا قرار دارد.

معمولا ظرفیت دبی و هد تولیدی پمپ‌های زمینی بالاتر از پمپ‌های خطی میباشد.

و بدین لحاظ در مدار سیرکولاسیون ساختمان‌های بزرگ نظیر مدار برج خنک کن کاربرد دارند.

پمپ‌های سیرکولاتور دارای آب‌بند (گلنددار):

در این نوع پمپ‌ها وجود یک آب بند مکانیکی مانع از نشت آب از داخل پمپ به بیرون یا ورود آن به داخل موتور می‌شود.

خنک‌کاری موتور این پمپ‌ها عموما به کمک جریان هوای فن تعبیه شده در پشت موتور انجام می‌شود.

اغلب پمپ‌های سیرکولاتور زمینی و مدل‌های خطی بزرگ از این نوع می‌باشند.

پمپ‌های سیرکولاتور بدون آب‌بند (گلندلس):

موتور این مدل از سیرکولاتورها که عمدتا طوری طراحی شده که آب درون پمپ داخل روتور آنها چرخیده و باعث خنک‌کاری موتور می‌شود.

و بدین لحاظ به آنها روتور خیس (Rotor Wet) هم گفته می‌شود.

محفظه فولادی که حاوی آب بوده و روتور را در خود جای داده از نفوذ آب به سمت سیم‌پیچ استاتور جلوگیری می‌کند.

صدای تولیدی در این پمپ‌ها کمتر از مدل گلنددار بوده و عدم نیاز به آببند باعث حذف مشکلات ناشی از نشتی شده است.

عیب یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه

عیب‌یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه

پمپ سیرکولاتورهای دورثابت:

عموما گلنددار هستند و کنترلی روی سرعت چرخش موتور وجود ندارد. علاوه بر مصرف انرژی بالا، سروصدای زیادی داشته و نیاز به نگهداری و تعمیرات آنها بیشتر است.

در زمان تعمیر و نگهداری موتورخانه به این نکات باید توجه ویژه‌ای داشته باشند.

پمپ سیرکولاتورهای سه سرعته:

از طریق یک سلکتور سوئیچ یا روشی مشابه میتوان دور موتور را بین سه مقدار مختلف تغییر داد.

به این ترتیب در صورتی که نیاز به دبی کامل وجود نداشت می‌توان دور چرخش را پایین آورد.

و به این‌ترتیب علاوه بر کاهش صدای آب داخل لوله‌ها، مصرف برق نیز کمتر خواهد شد.

عموما در مسیر برگشت آب گرم مصرفی در موتورخانه‌های حرارت مرکزی استفاده می‌شوند.

پمپ سیرکولاتورهای هوشمند دور متغیر:

این پمپ‌ها این امکان را خواهند داشت که با تغییر دور موتور مقدار فشار آب را با توجه به مقدار مصرف ثابت نمایند.

پمپ سیرکولاتورهای تک قلو:

در این مدل که حالت معمول و استاندارد سیرکولاتورها است، یک پروانه داخل یک پوسته عملیات پمپاژ را انجام می‌دهد.

پمپ سیرکولاتورهای دوقلو:

در این مدل دوپروانه به صورت موازی با هم داخل دو پوسته‌ای کار می‌کنند که دارای دهانه مکش و تخلیه مشترک است.

پمپ دوم می‌تواند همزمان با پمپ اول کار کند و یا ممکن است نقش پمپ رزرو را داشته باشد.

عیب یابی و تعمیر پمپ سرکولاتور موتورخانه

عیب‌یابی و تعمیر پمپ سرکولاتور موتورخانه

اجزای داخلی پمپ سیرکولاتور

پروانه:

پروانه پمپ با افزایش سرعت آب، نقش اصلی رادر عملیات پمپاژ بر عهده دارد و معمولا از جنس چدن،استیل یا تکنو پلیمر است.

هر پروانه بین 4 تا 7 پره دارد و جهت چرخش باید به گونه ای باشد که عملیات پمپاژ با پشت قوس پره ها انجام پذیرد.

آسیب دیدگی‌های معمول پروانه شامل:

  • ایجاد رسوب روی پره‌ها
  • شل شدن پروانه روی شفت
  • شکستن یپروانه باعث کاهش فشار
  • دبی تولیدی پمپ می‌شود.

تعمیرکار موتورخانه و شوفاژ باید دقت بسیاری به میزان چرخش پروانه داشته باشد.

عیب یابی پمپ موتورخانه

عیب‌یابی پمپ موتورخانه

پوسته:

به شکل حلزونی بوده و معمولی می‌باشد و آب خروجی از پروانه را به لوله تخلیه منتقل می‌کند.

اتصال دهانه‌های ورود و خروج پوسته به خط لوله ممکن است به صورت فلنجی یا دنده‌ای باشد.

معمولا فلشی که نشان‌دهنده جهت صحیح چرخش یا جهت صحیح عبور آب است روی پوسته وجود دارد.

ته‌نشین شدن رسوبات داخل پوسته پمپ باعث کاهش راندمان پمپ و در نتیجه کاهش هد و دبی می‌شود.

شفت:

از جنس استیل بوده و پروانه روی آن نصب می‌شود.

در صورتی که شفت پمپ و موتور از هم جدا باشند توسط کوپلینگ به هم متصل می‌شوند.

در سیرکولاتورهای گلندلس، شفت توخالی ساخته می‌شود تا امکان چرخش آب در داخل روتور فراهم گردد.

بلیرینگ:

برای حفظ موقعیت شفت و تحمل نیروهای وارده از بلیرینگ استفاده می‌شود.

در سیرکولاتورهای گلندلس بلیرینگ شبیه یک بوش ساده بوده اما در پمپهای سیرکوالتور بزرگ از نوع ساچمه‌دار است.

آب‌بند مکانیکی(فیبر وفنر):

در بحث عیب‌یابی و تعمیر پمپ سرکولاتور موتورخانه یکی از مهم‌ترین موارد آب‌بندی پمپ‌ها می‌باشد. ( بازدید و سرویس موتورخانه )

در پمپ‌های گلنددار، برای جلوگیری از نشتی از کناره شفت پمپ به محیط اطراف و به داخل موتور از آب‌بند مکانیکی استفاده می‌شود.

این قطعه شامل دو بخش جدا از هم می‌شود که یکی از آنها که دارای فنر است.

روی شفت نصب شده و همراه آن می‌چرخد و بخش دیگر که ثابت است روی پوسته بخش آب‌بندی نصب می‌شود.

هر دو بخش ثابت و دوار آب‌بند دارای یک سطح صیقلی هستند که روی هم قرار گرفته و از نشتی جلوگیری می‌کنند.

از الستیک یا اُرینگ به عنوان آب‌بند ثانویه استفاده می‌شود.

جنس سطوح آب‌بندکننده معمولا از کربن یا سرامیک می‌باشد.

استاتور:

استاتور عبارت از يک استوانه توخالی است که از کنار هم قرار گرفتن ورقه‌های آهنی نازک، که نسبت به هم عايق هستند، ساخته شده است.

در داخل اين استوانه شيارهايی تعبيه شده است که سيم‌پيچ‌ها درون آن قرار می‌گيرند.

برای حفاظت سيم‌پيچ و ورقه‌های استاتور، کل مجموعه در داخل يک پوسته قرار می‌گیرد.

در سیرکولاتورهای گلنددار برای خنک کاری موتور از پروانه‌های در پشت موتور استفاده می‌شود؛

در این حالت روی پوسته موتور تیغه‌های خنک کننده تعبیه شده است.

روتور:

روتو موتورهای آسنکرون از جنس آهن و به شکل استوانه‌ای ساخته شده که بر روی شفت قرار گرفته است.

در داخل اين استوانۀ توپر شيارهايی تعبيه شده که هادی‌های روتور در آن قرار می‌گيرد.

در سیرکولاتور‌های گلندلس روتور داخل یک محفظه فولادی  قرار دارد تا آب موجود در این محفظه به استاتور وارد نشود.

کوپلینگ:

برای اتصال شفت پمپ و موتور به یکدیگر از کوپلینگ استفاده می‌شود که عموما از دو قسمت  (هاب)  جدا تشکیل شده است.

سه روش برای انتقال حرکت چرخشی از شفت موتور به پروانه پمپ وجود دارد:

  1. كوپلينگ فنري وظيفه دارد حركت دوراني شفت الكتروموتور را به محور پمپ منتقل كند.
  2. یک کوپلینگ صلب اتصال‌دهنده شفت‌ها به یکدیگر می‌باشد. پمپ های سیرکولاتور خطی بزرگ و سیرکولاتورهای زمینی از این روش استفاده می‌کنند.
  3. یک کوپلینگ انعطاف‌پذیر که ممکن است شامل قطعاتی لاستیکی باشد شفت‌ها را به یکدیگر متصل می‌کند. از این روش در پمپ‌های سیرکولاتور زمینی استفاده می‌شود.

تعويض كوپلينگ پمپ خطي در عیب‌یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه

  1. در صورتي كه پمپ روي شبكه لوله‌كشي متصل است برق دستگاه را از تابلو قطع كنيد.
  2. پيچ‌هاي اتصال الكتروموتور به پمپ را باز كنيد و در حالی که الکتروموتور را نگه‌داشته‌اید، اقدام به بازکردن پیچ کوپلینگ به وسیله آچار آلن نمایید.
  3. پیچ سمت دیگر کوپلینگ را باز کرده و کوپلینگ معیوب را خارج کنید.
  4. كوپلينگ سالم را به درستي متصل كنيد.
  5. پيچ‌هاي اتصال الكتروموتور به پمپ را ببنديد.

تجهیزات مورد نیاز:

  • كوپلينگ فنري 1عدد
  • پمپ خطي 1 دستگاه
  • آچارآلن 1 عدد
  • آچارتخت 1 عدد
تعويض كوپلينگ پمپ خطي:

تعويض كوپلينگ پمپ خطي:

تعويض كوپلينگ پمپ زميني:

  1. در صورتي كه پمپ روي شبكه لوله‌كشي متصل است برق دستگاه را از تابلو قطع كنيد.
  2. پيچ‌هاي اتصال كوپلينگ الكتروموتور به پمپ را باز كنيد
  3. توسط آچار آلن كوپلينگ معيوب را از روي محور الكتروموتور و پمپ جدا كنيد
  4. كوپلينگ سالم را به درستي متصل كنيد.
  5. پيچ هاي اتصال كوپلينگ الكتروموتور به پمپ را ببنديد.

توجه:

هرگز مواد و لوازم مستهلك را در محيط رها نكنيد و در ظروف بازيافت قرار دهيد.

تعويض كوپلينگ پمپ زميني:

تعويض كوپلينگ پمپ زميني:

2 پاسخ
  1. محمدمهدی
    محمدمهدی گفته:

    سلام، آیا بدون آب(خالی) بودن سیستم موتورخانه ممکن است باعث خرابی پمپ سیرکولاتور سه سرعته به عنوان مثال باعث خوردگی شفت آن شود؟

    پاسخ
    • alireza
      alireza گفته:

      سلام وقت بخیر محمد جان
      خشک کار گردن پمپ باعث خرابی برخی قطعات میشه اما ارتباطی به خوردگی شفت نداره

      پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

تمایل دارید در گفتگوها شرکت کنید؟
در گفتگو ها شرکت کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *