عیب یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه – به طور کلی پمپ  به دستگاهی گفته میشود که انرژی را از یک منبع خارجی مانند موتور الکتریکی،گرفته و به مایعی که از آن عبور میکند، انتقال میدهد.

این افزایش انرژی به صورتهای مختلف مانند:
جابه جایی سیاالت و افزایش فشار مورد استفاده قرار میگیرد.

در موتورخانه های مرکزی پمپ های سیرکولاتور نقش جا به جایی سیال گرم شده توسط دیگ فولادی یا چدنی را دارند.

که در صورت خرابی نیاز به عیب یابی و تعمیر پمپ سرکولاتور موتورخانه دارند.

عیب یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه

عیب یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه

موتورپمپ جریانى(سیرکولاتور)

اجزاء اصلى موتور پمپ هاى جریانى:

۱:الکترو موتور

۲:پمپ

الکترو پمپ های جریانی دارای موتور یک فاز یا سه فاز میباشند و پمپ آنها از نوع سانتری فیوژ (گریز از مرکز ) میباشد.

عملکرد پمپهای سانتریفوژ تا حدود زیادی بستگی به انتخاب و نصب صحیح آن دارد.

برای حصول اطمینان از حداکثر کارایی پمپ و حداقل نیاز به تعمیر و نگهداری،

انتخاب پمپ باید با ارائه اطلاعات صحیح، از طریق کاتالوگ سازنده صورت گیرد.

بیشتر سازندگان پمپ، دانستنی های الزم در خصوص پمپ تولیدی خود را در کاتالوگ و کتابچه راهنما ذکر میکنند.

این اطلاعات شامل چگونگی نصب، راه اندازی، نگهداری و سرویس و تعمیر پمپ های موتورخانه از پمپ مورد نظر میباشد.

در این مبحث منتخبی از اینگونه دانستنی ها درباره پمپ های سیرکولاتور وهمچنین عیوب معمول و روش رفع آن ذکر میگردد.

پمپ سیرکوالتور (Pump Circulating)

پمپ های سیرکولاتور از مکانیزم پمپ های گریز از مرکز (سانتریفوژ) برای به چرخش در آوردن آب در یک مدار بسته استفاده میکنند.

موتور الکتریکی از طریق کوپلینگ یا به صورت مستقیم شفت پمپ را به چرخش در آورده و نیروی گریز از مرکز پروانه باعث سرعت گرفتن آب میگردد.

پوسته حلزونی شکل پمپ، سرعت آب خروجی از پروانه را کاهش و فشار آن را افزایش میدهد.

دو مشخصه اصلی پمپ ها مقدار فشار (ارتفاع یا هد) هر چه مقدار سرعت چرخش موتور یا تولیدی آنها و نیز حجم آب عبوری از آنها (آبدهی یا دبی) است.

عموما قطر پروانه پمپ های سیرکوالاتور بیشتر باشد مقدار هد و دبی تولیدی آنها افزایش مییابد.

در مدارهای بسته فشار تولیدی پمپ سیرکوالتور فقط صرف غلبه بر تلفات اصطکاکی لوله میشود.

و بدین لحاظ عوامل زیر با افزایش تلفات باعث میشوند نیاز به پمپ سیرکوالتوری بزرگتر و دارای هد بیشتر به وجود آید:

  1. افزایش زبری لوله
  2. طولانی بودن مدار چرخش
  3. قطر کم لوله ها
پمپ سیرکوالتور

پمپ سیرکوالتور

برخی از پمپهای سیرکوالتور مورد استفاده در سیستم تأسیسات ساختمان عبارت است از:

  • پمپ چرخش آب گرم در مدار گرمایش ساختمان شوفاژ، گرمایش کف و…
  • پمپ برگشت آب گرم مصرفی ساختمان
  • پمپ فن کویل در سیستم سرمایش یا گرمایش
  • پمپ مدار برج خنک کننده
  • پمپ سیرکوالتور مبدل ها

دسته بندی پمپهای سیرکوالتور:

پمپ های خطی:

در این نوع پمپ ها دهانه ورودی و خروجی رو به روی هم و در راستای خط لوله قرار داشته و بدین لحاظ فضای کمی را به هنگام نصب اشغال میکنند.

پمپ های با سایز کوچک در تعمیر موتورخانه و شوفاژ ها میتوانند توسط لوله ها مهار شده باشند.

ولی برای پمپهای بزرگ که وزن سنگینی دارند تکیه گاهی روی زمین تعبیه میشود.

پمپ های زمینی:

در این مدل از پمپ ها مکش پمپ از انتها انجام شده و دهانه ورودی رو به بالا قرار دارد.

معمولا ظرفیت دبی و هد تولیدی پمپهای زمینی بالاتر از پمپ های خطی میباشد.

و بدین لحاظ در مدار سیرکوالسیون ساختمانهای بزرگ نظیر مدار برج خنک کن کاربرد دارند.

پمپ های سیرکوالتور دارای آب بند (گلنددار):

در این نوع پمپ ها وجود یک آب بند مکانیکی مانع از نشت آب از داخل پمپ به بیرون یا ورود آن به داخل موتور میشود.

خنک کاری موتور این پمپ ها عموما به کمک جریان هوای فن تعبیه شده در پشت موتور انجام میشود.

اغلب پمپ های سیرکوالتور زمینی و مدلهای خطی بزرگ از این نوع میباشند.

پمپ های سیرکوالتور بدون آب بند (گلندلس):

موتور این مدل از سیرکوالتورها که عمدتا طوری طراحی شده که آب درون پمپ داخل روتور آنها چرخیده و باعث خنککاری موتور میشود.

و بدین لحاظ به آنها روتور خیس (Rotor Wet) هم گفته میشود.

محفظه فولادی که حاوی آب بوده و روتور را در خود جای داده از نفوذ آب به سمت سیم پیچ استاتور جلوگیری میکند.

صدای تولیدی در این پمپها کمتر از مدل گلنددار بوده و عدم نیاز به آببند باعث حذف مشکالت ناشی از نشتی شده است.

عیب یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه

عیب یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه

پمپ سیرکوالتورهای دورثابت:

عموما گلنددار هستند و کنترلی روی سرعت چرخش موتور وجود ندارد. علاوه بر مصرف انرژی بالا، سروصدای زیادی داشته و نیاز به نگهداری و تعمیرات آنها بیشتر است.

در زمان تعمیر و نگهداری موتورخانه به این نکات باید توجه ویژه ای داشته باشند.

پمپ سیرکوالتورهای سه سرعته:

از طریق یک سلکتور سوئیچ یا روشی مشابه میتوان دور موتور را بین سه مقدار مختلف تغییر داد.

به این ترتیب در صورتی که نیاز به دبی کامل وجود نداشت میتوان دور چرخش را پایین آورد.

و به این ترتیب علاوه بر کاهش صدای آب داخل لوله ها، مصرف برق نیز کمتر خواهد شد.

عموما در مسیر برگشت آب گرم مصرفی در موتورخانه های حرارت مرکزی استفاده میشوند.

پمپ سیرکوالتورهای هوشمند دور متغیر:

این پمپ ها این امکان را خواهند داشت که با تغییر دور موتور مقدار فشار آب را با توجه به مقدار مصرف ثابت نمایند.

پمپ سیرکوالتورهای تک قلو:

در این مدل که حالت معمول و استاندارد سیرکوالتورها است، یک پروانه داخل یک پوسته عملیات پمپاژ را انجام میدهد.

پمپ سیرکوالتورهای دوقلو:

در این مدل دو پروانه به صورت موازی با هم داخل دو پوسته ای کار میکنند که دارای دهانه مکش و تخلیه مشترک است.

پمپ دوم میتواند همزمان با پمپ اول کار کند و یا ممکن است نقش پمپ رزرو را داشته باشد.

عیب یابی و تعمیر پمپ سرکولاتور موتورخانه

عیب یابی و تعمیر پمپ سرکولاتور موتورخانه

اجزای داخلی پمپ سیرکوالتور

پروانه:

پروانه پمپ با افزایش سرعت آب، نقش اصلی رادر عملیات پمپاژ بر عهده دارد و معمولا از جنس چدن،استیل یا تکنو پلیمر است.

هر پروانه بین ۴ تا ۷ پره دارد و جهت چرخش باید به گونه ای باشد که عملیات پمپاژ با پشت قوس پره ها انجام پذیرد.

آسیب دیدگی های معمول پروانه شامل:

  • ایجاد رسوب روی پره ها
  • شل شدن پروانه روی شفت
  • شکستن یپروانه باعث کاهش فشار
  • دبی تولیدی پمپ میشود.

تعمیرکار موتورخانه و شوفاژ باید دقت بسیاری به میزان چرخش پروانه داشته باشد.

عیب یابی پمپ موتورخانه

عیب یابی پمپ موتورخانه

پوسته:

به شکل حلزونی بوده و معمولی  میباشد و آب خروجی از پروانه را به لوله تخلیه منتقل میکند.

اتصال دهانه های ورود و خروج پوسته به خط لوله ممکن است به صورت فلنجی یا دنده ای باشد.

معمولا فلشی که نشان دهنده جهت صحیح چرخش یا جهت صحیح عبور آب است روی پوسته وجود دارد.

ته نشین شدن رسوبات داخل پوسته پمپ باعث کاهش راندمان پمپ و در نتیجه کاهش هد و دبی میشود.

شفت:

از جنس استیل بوده و پروانه روی آن نصب میشود.

در صورتی که شفت پمپ و موتور از هم جدا باشند توسط کوپلینگ به هم متصل میشوند.

در سیرکوالتورهای
گلندلس، شفت توخالی ساخته میشود تا امکان چرخش آب در داخل روتور فراهم گردد.

بلیرینگ:

برای حفظ موقعیت شفت و تحمل نیروهای وارده از بلیرینگ استفاده میشود.

در سیرکوالتورهای گلندلس بلیرینگ شبیه یک بوش ساده بوده اما در پمپهای سیرکوالتور بزرگ از نوع ساچمه دار است.

آب بند مکانیکی(فیبر وفنر):

در بحث عیب یابی و تعمیر پمپ سرکولاتور موتورخانه یکی از مهمترین موارد آب بندی پمپ ها میباشد. ( بازدید و سرویس موتورخانه )

در پمپ های گلنددار، برای جلوگیری از نشتی از کناره شفت پمپ به محیط اطراف و به داخل موتور از آب بند مکانیکی استفاده میشود.

این قطعه شامل دو بخش جدا از هم میشود که یکی از آنها که دارای فنر است.

روی شفت نصب شده و همراه آن میچرخد و بخش دیگر که ثابت است روی پوسته بخش آب بندی نصب میشود.

هر دو بخش ثابت و دوار آب بند دارای یک سطح صیقلی هستند که روی هم قرار گرفته و از نشتی جلوگیری میکنند.

از الستیک یا اُرینگ به عنوان آب بند ثانویه استفاده میشود.

جنس سطوح آب بندکننده معمولا از کربن یا سرامیک میباشد.

استاتور:

استاتور عبارت از یک استوانه توخالی است که از کنار هم قرار گرفتن ورقه های آهنی نازک، که نسبت به هم عایق هستند، ساخته شده است.

در داخل این استوانه شیارهایی تعبیه شده است که سیم پیچ ها درون آن قرار میگیرند.

برای حفاظت سیم پیچ و ورقه های استاتور، کل مجموعه در داخل یک پوسته قرار میگیرد.

در سیرکوالتورهای گلنددار برای خنک کاری موتور از پروانهای در پشت موتور استفاده میشود؛

در این حالت روی پوسته موتور تیغه های خنک کننده تعبیه شده است.

روتور:

روتو موتورهای آسنکرون از جنس آهن و به شکل استوانه ای ساخته شده که بر روی شفت قرار گرفته است.

در داخل این استوانۀ توپر شیارهایی تعبیه شده که هادی های روتور در آن قرار میگیرد.

در سیرکوالتور های گلندلس روتور داخل یک محفظه فولادی  قرار دارد تا آب موجود در این محفظه به استاتور وارد نشود.

کوپلینگ:

برای اتصال شفت پمپ و موتور به یکدیگر از کوپلینگ استفاده میشود که عموما از دو قسمت  (هاب)  جدا تشکیل شده است.

سه روش برای انتقال حرکت چرخشی از شفت موتور به پروانه پمپ وجود دارد:

  1. کوپلینگ فنری وظیفه دارد حرکت دورانی شفت الکتروموتور را به محور پمپ منتقل کند.
  2. یک کوپلینگ صلب اتصال دهنده شفتها به یکدیگر میباشد. پمپ های سیرکولاتور خطی بزرگ و سیرکوالتور های زمینی از این روش استفاده میکنند.
  3. یک کوپلینگ انعطاف پذیر که ممکن است شامل قطعاتی لاستیکی باشد شفتها را به یکدیگر متصل میکند. از این روش در پمپهای سیرکولاتور زمینی استفاده میشود.

تعویض کوپلینگ پمپ خطی در عیب یابی و تعمیر پمپ سیرکولاتور موتورخانه

  1. در صورتی که پمپ روی شبکه لوله کشی متصل است برق دستگاه را از تابلو قطع کنید.
  2. پیچ های اتصال الکتروموتور به پمپ را باز کنید و در حالی که الکتروموتور را نگه داشته اید، اقدام به بازکردن پیچ کوپلینگ به وسیله آچار آلن نمایید.
  3. پیچ سمت دیگر کوپلینگ را باز کرده و کوپلینگ معیوب را خارج کنید.
  4. کوپلینگ سالم را به درستی متصل کنید.
  5. پیچ های اتصال الکتروموتور به پمپ را ببندید.

تجهیزات مورد نیاز:

  • کوپلینگ فنری ۱عدد
  • پمپ خطی ۱ دستگاه
  • آچارآلن ۱ عدد
  • آچارتخت ۱ عدد
تعویض کوپلینگ پمپ خطی:

تعویض کوپلینگ پمپ خطی:

تعویض کوپلینگ پمپ زمینی:

  1. در صورتی که پمپ روی شبکه لوله کشی متصل است برق دستگاه را از تابلو قطع کنید.
  2. پیچ های اتصال کوپلینگ الکتروموتور به پمپ را باز کنید
  3. توسط آچار آلن کوپلینگ معیوب را از روی محور الکتروموتور و پمپ جدا کنید
  4. کوپلینگ سالم را به درستی متصل کنید.
  5. پیچ های اتصال کوپلینگ الکتروموتور به پمپ را ببندید.

توجه:

هرگز مواد و لوازم مستهلک را در محیط رها نکنید و در ظروف بازیافت قرار دهید.

تعویض کوپلینگ پمپ زمینی:

تعویض کوپلینگ پمپ زمینی: